19. mrt, 2017

Alles voorbestemd?

'Dat heeft zo moeten zijn', hoor ik vaak mensen zeggen wanneer er een toevallige gebeurtenis plaatsvindt. Toeval, synchroniciteit, mensen willen graag geloven dat iets is voorbestemd. Of wordt gestuurd van 'boven'. Door de kosmos of iets anders groots dat we niet kunnen bevatten.

Voorbestemd betekent dat iets vaststaat. Dat iets onafwendbaar is. Nou. Dat zou toch mooi vervelend zijn! Dat we zelf helemaal geen keus meer zouden hebben. Geen eigen beslissingen meer zouden kunnen nemen. Je wilt graag met Pietje trouwen, maar helaas pindakaas; het staat al vast dat je met Henkie trouwt. Of je het nu wilt of niet.

En als het vaststaat dat je pas zult sterven als je 103 bent, kun je nog lekker raak leven bovendien. Zoek gerust het gevaar op, neem vooral veel risico's. Het maakt allemaal niets uit, je gaat toch pas als je de 100 bent gepasseerd.

En je hoeft ook niet goed je best te doen op school, want het staat toch al vast dat je ingenieur wordt. Of fabrieksarbeider. Of nijlpaardenverzorger. Alles is immers voorbestemd. Toch?

'Toeval bestaat niet', is ook een veelgehoorde uitspraak. Ik denk zelf eigenlijk dat toeval wel degelijk bestaat. Toeval; een onverwachte gebeurtenis die je 'toe-valt'.

Hoe dan ook. Ik geloof niet dat onze toekomst van te voren is uitgestippeld.

Onze toekomst is het gevolg van de beslissingen die we hebben gemaakt in het verleden en de keuzes die we maken in het heden. En soms van nare dingen die ons overkomen. Bijvoorbeeld ziekte of het verlies van een dierbare. En hoe je hiermee omgaat.

Een voorbeeld:

Een jonge vrouw heeft het niet meer naar haar zin in de wijk waar ze woont. Er is sprake van burenoverlast en de straat is bezig te verpauperen. Ze verhuist naar een andere stad waar haar nieuwe buurman haar uitnodigt voor een kopje koffie. Een jaar later wonen ze samen.

In dit geval zou je kunnen zeggen:

'Het heeft zo moeten zijn dat die buurt waar ze eerst woonde zo achteruit holde. Anders was ze nooit verhuisd en had ze nooit haar huidige partner leren kennen.'

Dat is een mooi scenario.

Maar deze vrouw heeft nog altijd zelf de keuze gemaakt om te gaan verhuizen en juist in de straat waar deze man woonde een huis te kopen. Het is fijn voor haar dat het zo is gelopen, maar als ze in haar vorige wijk was blijven wonen, zou ze misschien wel kennis gemaakt hebben met een aantrekkelijke politieagent die orde op zaken kwam stellen bij de buren. Ik noem maar even iets.

Niemand kan ons verzekeren dat deze vrouw werkelijk was voorbestemd om een relatie te krijgen met de buurman die ze nu heeft leren kennen.

Niemand kan ons garanderen dat als zij een andere keuze had gemaakt met betrekking tot wonen, zij evengoed op wonderbaarlijke wijze (want: 'voorbestemd') ergens op straat de zelfde man zou zijn tegengekomen als met wie zij nu samenwoont.

Gebeurtenissen vinden (bijna) altijd plaats op basis van onze eigen beslissingen. Niemand weet wat er zou zijn gebeurd als we andere keuzes hadden gemaakt. Wanneer er een deur sluit, gaat een andere open. En we bepalen zelf welke deur dit is. En wie - of wat - we erdoor naar binnen laten.