Dromen zijn wel degelijk bedrog

Iedereen droomt.

Maar hoe ontstaan deze dromen nu eigenlijk en...hebben ze echt iets te betekenen? Ja en nee. Dromen zijn vooral gebaseerd op bedrog. Desondanks kunnen ze belangrijke informatie bevatten. Tegenstrijdig? Inderdaad!

Alles wat we overdag ervaren, elke indruk die we opdoen, wordt direct opgeslagen in ons geheugen als een herinnering. Niet alleen de dingen die we zien, lezen, horen, ruiken, voelen en proeven, maar ook onze angsten, onzekerheden, twijfels, plannen en wensen. Zelfs de fantasieën die je hebt overdag - je eigen dagdromen -  krijgen een plekje in je brein.

Al deze nieuw opgedane indrukken, worden opgeslagen als verse herinneringen en vervolgens toegevoegd aan de opgeslagen informatie die zich al in ons geheugen bevond. Je kunt je voorstellen dat hoe ouder je bent, hoe meer herinneringen je hebt verzameld, hoe meer opgeslagen 'data' er op je 'harde schijf' staat.

Onderbewustzijn

's Nachts, wanneer we slapen en ons bewustzijn in rust is, komt deze hele verzameling aan herinneringen via ons onderbewustzijn bovendrijven. Het onderbewustzijn is de opslagplaats van alle herinneringen die we hebben. Ook de herinneringen waar we eigenlijk nooit meer bewust aan denken, maar er dus wel nog steeds zijn.

Onze dromen bestaan dus eigenlijk uit recent opgedane indrukken, vermengd met onze eigen hoop en vrees en een scala aan herinneringen van onze kindertijd tot nu.

Omdat we tijdens onze slaap geen informatie van buitenaf verwerken, kunnen we er dus vanuit gaan dat alle beelden die we tijdens onze dromen te zien krijgen, afkomstig zijn uit onszelf. Uit ons eigen brein.

Logica

Ondanks we slapen, staat ons brein 's nachts zeker niet 'uit'. Alles moet immers blijven werken. Ons hart moet blijven kloppen, ons bloed moet blijven stromen, onze ademhaling mag niet stoppen; allemaal zaken die vanuit onze hersenen worden aangestuurd. Toch werkt ons brein tijdens onze slaap anders dan wanneer we wakker zijn.

Tijdens onze slaap wordt in onze hersenen namelijk ons gevoel voor logica, zelfreflectie en het vermogen tot oordelen uitgeschakeld. Simpelweg omdat je deze dingen niet nodig hebt wanneer je lekker veilig in je bedje ligt te knorren.

Daarentegen zijn op dat moment ons lange termijn geheugen, de visuele functie en het centrum dat onze emoties aanstuurt wel actief wanneer we slapen. 

Filmprojector

Deze drie functies zorgen er namelijk voor dat we in onze dromen onze herinneringen als beelden voorbij zien komen en er ook daadwerkelijk gevoelens bij krijgen.

Ons brein werkt 's nachts dus als het ware als een soort filmprojector die met behulp van alle aanwezige informatie elke keer weer een nieuwe film produceert. Dit is voor ons een fijne manier om tijdens onze 'reset' tot rust te komen en tegelijkertijd bepaalde zaken te verwerken.

Fantasie

Ons nachtelijk gebrek aan logica, zelfreflectie en het vermogen tot oordelen verklaart ook meteen waarom dromen zo bizar en ongeloofwaardig kunnen zijn. Zonder logica verdwijnt immers ook  elke vorm van structuur en krijgt onze fantasie vrij spel. Ons brein gaat helemaal - zefstandig -los met het verzinnen van verhalen en gebruikt hierbij de jarenlange informatie die in ons geheugen voor handen is.

Let op: dit is inclusief de beelden van TV en alle (enge!) films die je ooit hebt gezien. Mijn man kijkt om deze reden geen horrorfilms meer: 'Wat eenmaal in je hoofd zit, gaat er nooit meer uit.' (Weet je meteen waar je nachtmerries vandaan komen...)

In onze dromen worden verbanden uit elkaar gerukt, kloppen verhaallijnen niet, kunnen we vliegen, onder water ademhalen en zelfs seks hebben met mensen die we in het dagelijks leven verafschuwen. Boeien, want de zelfreflectie en het vermogen om te kunnen oordelen staan ook lekker uit.  s' Nachts doet het brein wat het wil.

Op die manier zouden we dus kunnen stellen dat dromen inderdaad bedrog zijn. Want: gebaseerd op fantasie. Maar...als ons geheugen tijdens onze slaap zo actief is, hoe kan het dat we onze dromen zo vaak vergeten? 

Filter

Er zijn diverse soorten geheugens met diverse functies. Hier nu al te diep op ingaan zou te omslachtig zijn. In het kort: wanneer we slapen, put ons brein gretig uit ons lange termijn geheugen, maar staat het werkgeheugen juist op een laag pitje.

Het werkgeheugen gebruiken we overdag vooral om te kunnen onthouden waar we mee bezig zijn, wat we zojuist hebben gedaan en wat we straks willen gaan doen. Wanneer we slapen hebben we dit werkgeheugen niet echt nodig, dus staat dit gedeeltelijk uitgeschakeld. 

Vaak onthouden we hierdoor alleen de dromen die we hebben vlak voor we ontwaken. Of de dromen die tijdens onze slaap zulke heftige gevoelens losmaken dat we er midden in de nacht van wakker schrikken. Of dromen die we hebben wanneer we minder diep slapen, tijdens het moment dat ons werkgeheugen weer langzaam wordt 'ingeschakeld'.

Droomsymbolen

Bedrog of niet, alle fantasieën die door jouw brein worden samengesteld, zijn wel allemaal afkomstig uit jouw eigen - al dan net bewuste- geheugen. Omdat al onze dromen dus bestaan uit delen van onszelf, indrukken, ervaringen, interesses, emoties, wensen, herinneringen, etc. afkomstig uit ons eigen brein, kunnen deze dus toch aanwijzingen bevatten voor wat ons bewust en onbewust bezig houdt.

De welbekende droomsymbolen lijstjes die we allemaal kennen, zijn hierbij een hulpmiddel, maar kunnen geen zekerheid bieden. Iedereen voelt namelijk iets anders bij een bepaald symbool. Waar een vlinder voor de ene persoon staat voor schoonheid, interpreteert een ander deze als vrijheid. Dit is allemaal zeer betrekkelijk en persoonsgebonden.

Desondanks is het interessant, vermakelijk en vooral leuk om je dromen nader onder de loep te nemen. De verklaring die je krijgt maakt namelijk altijd wel iets los of zet je op een bepaalde manier aan het denken waardoor het toch nuttig kan zijn.

Hier komt ook het Forer-effect om de hoek kijken, maar dat is weer een heel ander verhaal (zie: psychologie).

Klik hier voor diverse droomprojecten, waaronder diverse droomduidingen.