Alleen zijn en eenzaam zijn is niet hetzelfde
Alleeen en eenzaam zijn is niet hetzelfde.
Ik ben graag alleen en kan me niet herinneren dat ik me ooit eenzaam heb gevoeld.
Eenzaam zijn is alleen zijn terwijl je behoefte hebt aan gezelschap.
Alleen willen zijn is als er gezelschap mogelijk is, maar je op dat moment liever in je eentje bent.
En dat laatste heb ik vaak. Nu, maar ook vroeger als kind.
Autonomie
Ik kom uit een familie waar autonomie met de paplepel is ingegoten. Je eigen gang gaan, zonder waarde te hechten aan wat een ander daarvan vindt.
Zowel mijn vader als mijn moeder konden zich als kind al prima alleen vermaken en dat gold ook voor mijn oma.
Mijn oma was hoogbegaafd. Ze luisterde graag naar de opera op radio 4, keek tot diep in de nacht films, sprak drie talen vloeiend en deed op hoge leeftijd nog een cursus Spaans die ze cum laude afrondde.
Ze las veel en schaakte. Met haar schaakcomputer. Urenlang, de ene partij na de andere. Daarbij kookte ze graag, ook voor zichzelf. Ze dekte de tafel voor één en at met smaak haar eigen gerechten.
Kortom, ze had haar hele leven weinig behoefte aan andere mensen, kon zichzelf prima vermaken.
Verzorgingstehuis
Tot ze in een verzorgingstehuis terechtkwam, waar alleen willen zijn kennelijk als probleem werd gezien. Ze moest vooral onder de mensen komen, anders zou ze vereenzamen, aldus het personeel.
Dus werd ze min of meer aangespoord om mee te doen aan groepsactiviteiten en gezellig met andere bewoners aan tafel te gaan zitten. Mensen die ze niet kende, waar ze geen behoefte aan had, waar ze geen goed gesprek mee kon voeren en met wie ze al helemaal niet samen mee wilde eten.
Want alleen eten is blijkbaar zielig. Met z’n allen aan tafel is gezellig. In je eentje opera willen luisteren is saai, in groepsverband liedjes zingen is leuk.
Maar wat als je daar helemaal niet gelukkig van wordt?
Mijn oma werd er juist doodongelukkig van.
Alleen is niet hetzelfde als eenzaam
Niet omdat ze eenzaam was, maar omdat anderen besloten dat haar manier van leven niet goed voor haar kon zijn.
Ze werd zelfs met zachte dwang gemaand om mee te doen met spelletjes, met als gevolg dat ze soms een half uur op het toilet zat. Met de WC bril omlaag, en haar broek aan, te wachten tot ze weer naar haar kamer mocht om weer haar eigen dingen te kunnen doen.
Alleen is niet altijd hetzelfde als eenzaam. Misschien zouden we eens wat minder moeten bepalen hoe iemand anders gelukkig hoort te zijn.
Naast patience en een schaken deed mijn oma meer spelletjes in haar eentje.
Dit speelde ik als kind graag wanneer ik bij haar was.
En soms nog steeds.
